د زکات شرعي اهمیت او احکام
زکات د اسلام له پنځو بنسټیزو ارکانو څخه درېیم مهم رکن دی چې پر هر هغه عاقل او بالغ مسلمان چې مال یې د نصاب کچې ته ورسېږي او یو بشپړ قمري کال پرې تېر شي، فرض دی. زکات د مال د پاکوالي، د بېوزلو د کفالت او په ټولنه کې د مالي عدالت لامل ګرځي.
د زکات نصاب څه شی دی؟
نصاب د شتمنۍ هغه ټاکلې اندازه ده چې کله د یوه مسلمان مال ترې زیات شي، زکات پرې واجبېږي:
- د سپینو زرو نصاب: ۵۲.۵ تولې (معادل ۶۱۲.۳۶ ګرامه). د جمهورو فقهاوو او معاصرو علماوو په نزد، کله چې نغدې پیسې، د دوکان مال او سره زر یو ځای وي، د سپینو زرو نصاب معتبر ګڼل کېږي ځکه چې بېوزلو او مسکینانو ته پکې ډېره ګټه ده.
- د سرو زرو نصاب: ۷.۵ تولې (معادل ۸۷.۴۸ ګرامه سوچه سره زر). که یو څوک یوازې سره زر ولري او بل هیڅ ډول نغدې پیسې یا سوداګریز توکي ونه لري، دا نصاب کارول کېږي.
په کومو شیانو زکات شته؟
- نغدې پیسې: په کور، جیب، بانکي حساب یا امانت کې موجودې پیسې.
- سره زر او سپین زر: که د ګاڼو (زیورات) په بڼه وي، که د سکو یا خښتو په بڼه.
- د سوداګرۍ مال (عروض التجارة): په دوکان، شرکت یا ګودام کې ټول هغه توکي چې د خرڅلاو او ګټې وټې لپاره اخیستل شوي وي. د هغوی اوسنی عمده (بازاري) ارزښت حسابېږي.
- ښه پورونه: هغه پیسې چې تاسو پر چا پور کړې وي او د بېرته ترلاسه کېدو پوره ډاډ وي.
په کومو شیانو زکات نشته؟
په شخصي اړتیاوو کې زکات نشته لکه: د اوسېدو شخصي کور، د کور سامان او وسایل، شخصي موټر، کالي او جامې، د کار او مسلک وسایل (لکه د دوکاندار المارۍ، د خیاط ماشین، د ډاکټر اوزار)، او هغه ځمکه چې د استوګنې لپاره اخیستل شوې وي.
عامې شرعي پوښتنې (FAQ)
په نغدو پیسو، سرو زرو، سپینو زرو او سوداګریزو مالونو کې د زکات شرعي اندازه ۲.۵٪ ده، چې د ټولې شتمنۍ څلوېښتمه (1/40) برخه جوړوي.
د حنفي فقهې له مخې، که د کال په پیل او پای کې شتمني د نصاب په کچه وي، د کال په اوږدو کې ور اضافه شوې نوې ګټه او پیسې له اصلي مال سره یو ځای کېږي او پر ټولې موجودې شتمنۍ زکات ورکول کېږي، جلا کال تېرېدو ته یې اړتیا نشته.
هو! که خپلوان (لکه ورور، خور، تره، عمه، ماما، خاله او د هغوی اولادونه) مستحق او غریب وي، هغوی ته زکات ورکول دوه ثوابه لري: یو د زکات ثواب او بل د خپلولۍ پاللو (صلة الرحم) ثواب. مګر مور، پلار، نیکه، انا، اولادونو او ښځې ته د زکات ورکول جواز نه لري.